Politie en aangifte doen van seksueel misbruik
Als je een nare seksuele ervaring hebt meegemaakt, bijvoorbeeld een aanranding of verkrachting, dan kun je daarvan een melding maken of aangifte doen bij de politie.
De (zeden)politie is onderdeel van het Centrum Seksueel Geweld, en wordt alleen ingeschakeld als jij dat wilt. Contact met de politie is dus niet verplicht. Het kan belangrijk zijn om een melding of aangifte te doen bij de politie. Bijvoorbeeld omdat je wilt dat het stopt, omdat je je zorgen maakt over je veiligheid of omdat je wilt dat de pleger wordt gestraft. Een advocaat kan je helpen om hier een keus in te maken.
In deze module vind je meer informatie over wat de politie voor je kan betekenen als je slachtoffer bent van seksueel misbruik. Ook vind je een aantal video’s met veelgestelde vagen aan de politie.
In deze module:
- Wat is er mogelijk?
- Wat is aangifte doen?
- Wat kan een advocaat betekenen?
- Hoe gaat het na een aangifte verder?
- Veel gestelde vragen aan de politie
Wat is er mogelijk?
Ben je slachtoffer van seksueel misbruik en wil je misschien aangifte of een melding doen? In deze video legt Lidewijde van Lier van de politie uit wat er mogelijk is.
Tekst video
Als je seksueel misbruik meemaakt, kun je melding doen bij de politie. Seksueel misbruik meemaken kan veel impact hebben, op jezelf en op je omgeving. Wij kunnen ons goed voorstellen dat de beslissing om melding te doen bij de politie niet makkelijk is. Er kunnen gevoelens van schuld en schaamte spelen, en het kan zijn dat de dader een bekende van je is.
Bij de politie werken speciaal opgeleide zedenrechercheurs. Zij weten hoe ze hiermee om moeten gaan. Zij zorgen dat ze jou de juiste informatie geven en vangen je op, zodat jij jouw eigen beslissing kunt nemen. Je kunt altijd contact opnemen met de politie, ook als je nog niet weet of je aangifte wil doen. Als je beslist om alleen een melding te doen, dan leggen we die vast in ons systeem. Later kan die informatie altijd nog belangrijk zijn.
Na jouw melding word je in contact gebracht met de zedenpolitie. Dat kan soms telefonisch, via beeldbellen en soms op het politiebureau. De zedenrechercheur luistert goed naar wat jou is overkomen, en maakt een inschatting of er sprake is van een strafbaar feit. Als er sprake is van een strafbaar feit, dan kun je daarvan aangifte doen. Ook als het langere tijd geleden is gebeurd, kun je nog melding doen bij de politie – en in veel gevallen ook nog steeds aangifte.
Je krijg van de politie informatie over aangifte doen, zodat je een beetje weet wat je kunt verwachten. Mocht je zelf nog vragen hebben, stel die gerust aan de zedenrechercheur. De zedenrechercheur informeert je ook over de mogelijkheden van hulp en begeleiding. Als je je niet veilig voelt, bespreek dit dan ook met de zedenrechercheur. Samen met jou bekijken ze wat er mogelijk is om je veiliger te laten voelen.
Heb jij (online) een nare seksuele ervaring meegemaakt en heb je hulp of advies nodig? Bel of chat dan met het Centrum Seksueel Geweld. Bellen kan via 0800-0188, chatten kan via onze website: www.centrumseksueelgeweld.nl
Nieuwe Wet Seksuele Misdrijven
Op 1 juli 2024 is de nieuwe Wet Seksuele Misdrijven in werking getreden. Deze wet vervangt de oude wetgeving en sluit beter aan bij wat we nu weten over seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Een belangrijk verschil: seks zonder wederzijdse instemming is voortaan strafbaar, ook als er geen sprake is van dwang of geweld. Dat betekent dat het niet meer nodig is om ‘nee’ te hebben gezegd of om je te hebben verzet. Als iemand seks met je heeft terwijl je dat niet wilde en je geen instemming hebt gegeven, dan kan dat nu strafbaar zijn als seks tegen de wil.
Ook zijn er in de wet zwaardere straffen opgenomen voor ernstige vormen van seksueel geweld en wordt grooming (het online benaderen van kinderen met seksuele bedoelingen) strenger aangepakt.
Kijk voor meer informatie over deze wet op metelkaartrekkenwedegrens.nl
Jouw rechten als slachtoffer
Als je seksueel misbruikt bent, heb je in Nederland een aantal belangrijke rechten. Deze rechten zijn er om je te beschermen, om je invloed te geven in het proces, en om je te helpen bij herstel.
Je hebt onder andere:
Recht op informatie
Je hebt recht op duidelijke uitleg over je situatie, het strafproces en welke hulp en ondersteuning er beschikbaar is. Je mag vragen stellen, en je mag begrijpelijke antwoorden verwachten.
Recht om aangifte te doen
Je mag altijd aangifte doen bij de politie. Als het om seksueel misbruik gaat, krijg je een gespecialiseerde zedenrechercheur. Je mag iemand meenemen die je vertrouwt.
Recht op gratis juridisch advies
Je hebt recht op een gesprek met een gespecialiseerde slachtofferadvocaat — gratis en zonder dat je eerst aangifte hoeft te doen. Deze advocaat kan je helpen begrijpen wat je rechten zijn en je begeleiden in het proces.
Recht op privacy en bescherming
Je gegevens kunnen worden afgeschermd, zodat de verdachte je adres of telefoonnummer niet te zien krijgt. Ook kun je vragen om niet in dezelfde ruimte te zijn als de verdachte tijdens een zitting.
Recht op spreekrecht in de rechtszaal
Als het tot een rechtszaak komt, mag je vertellen wat het met je heeft gedaan. Je hoeft dit niet te doen, maar het mag wel. Dit heet het spreekrecht.
Meer informatie over jouw rechten kun je vinden op slachtofferhulp.nl
Hoe doe je een melding?
Een melding doen bij de politie kan via 0900-8844 of via het meldformulier op de website.
Doe je liever anoniem een melding? Dit kan bij Meld Misdaad Anoniem via 0800-7000 of via de website.
Daarnaast kun je anoniem of onder je eigen naam een melding doen bij Centrum Seksueel Geweld (0800-0188).
Wat is aangifte doen?
Je bent seksueel misbruikt. Wat is nu precies aangifte doen? Lidewijde van Lier van de politie geeft in onderstaande video antwoord.
Tekst video
Wat is nu eigenlijk aangifte doen? Met een aangifte vraag je officieel aan de politie om een onderzoek in te stellen. De politie gaat vervolgens een opsporingsonderzoek instellen en proberen bewijzen te verzamelen van het seksueel misbruik.
Mogelijk krijgt de verdachte uiteindelijk ook straf van de rechter. Omdat een aangifte gevolgen kan hebben voor jou, maar ook voor de verdachte, is het belangrijk dat jij beslist of jij dat wilt. Weet jij al dat je aangifte wilt doen, dan plannen we daarvoor een afspraak in. Het kan ook zijn dat je nog twijfelt of er over na wilt denken. Dan geven we je bedenktijd. Je kunt ondertussen overleggen met een vertrouwenspersoon of een slachtofferadvocaat raadplegen.
Op het moment dat jij een beslissing hebt genomen om aangifte te doen, dan plannen we die aangifte in. Als je geen aangifte doet, bespreken we met jou wat jou verder kan helpen. Soms is hulpverlening of herstelbemiddeling meer passend in jouw situatie. In dat geval bewaren we jouw melding tien jaar. Je kunt er altijd op een later moment op terugkomen.
In principe start de politie dan ook geen opsporingsonderzoek. Tenzij er bijvoorbeeld het risico is op herhaling. In dat geval kan de officier van justitie beslissen om toch een onderzoek in te stellen.
Informatief gesprek met de politie na seksueel geweld
Je hoeft niet gelijk aangifte te doen als je met de politie in gesprek gaat. De keuze om aangifte te doen kan namelijk ingewikkeld zijn. Bijvoorbeeld omdat de dader een bekende van je is. De politie zal je daarom eerst informeren en jouw vragen beantwoorden. Dit kan, afhankelijk van jouw situatie, telefonisch of in een persoonlijk informatief gesprek. Daarna beslis jij zelf of je aangifte doet. Als je wilt kun je hier eerst nog over nadenken. Je kunt tijdens de bedenktijd ook overleggen met bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon of slachtofferadvocaat.
Met een aangifte vraag je officieel aan de politie om een onderzoek in te stellen. Mogelijk krijgt de dader uiteindelijk straf. Als je beslist om geen aangifte te doen, blijft het bij een melding. Deze melding wordt 10 jaar bewaard. Je mag ook altijd later nog aangifte doen.
Wat zijn redenen om aangifte te doen?
De redenen om aangifte te doen kunnen heel divers zijn. Vaak doen mensen bijvoorbeeld aangifte omdat ze herhaling willen voorkomen. Soms willen slachtoffers ook vergelding – niet zozeer dat iemand de gevangenis in gaat, maar dat een rechter tegen de pleger zegt: dat wat u gedaan heeft was fout.
Het is belangrijk goed na te denken over de vraag of je aangifte wilt doen, en met welke reden.
In onderstaande video legt advocaat Richard Korver er meer over uit.
Tekst video
Wat zijn redenen om aangifte te doen? De redenen om aangifte te doen kunnen eigenlijk heel divers zijn. Soms doen mensen aangifte omdat ze het hun burgerplicht vinden om dat te doen, van iets ernstigs. Vaak doen mensen het omdat ze herhaling willen voorkomen — willen voorkomen dat die misdadiger, die zedenmisdrijven heeft gepleegd, dat straks ook bij een ander kind zou kunnen.
Er zit soms ook wel iets in van vergelding, van wraak, van willen dat iemand gestraft wordt — dat tegen iemand gezegd wordt: tot hier en niet verder, wat u heeft gedaan, dat mag niet. Die behoefte is bij sommige slachtoffers heel groot. Die hoeven nog niet eens per se dat iemand het gevang in gaat, maar die willen dat een rechter uiteindelijk zegt: meneer, dat wat u gedaan heeft, dat was fout. Dat had niet gemogen.
Die willen eigenlijk dat een onafhankelijke autoriteit meldt: het is niet jouw schuld, maar het is de schuld van de dader — in dat geval na een veroordeling. Dat zijn redenen om aangifte te doen. Je kunt ook denken aan dat sommige mensen zich verplicht voelen om aangifte te doen.
En dat is waar ik als advocaat altijd erg op let, want het moet iemand ook nog wel íets brengen. Want je gaat een traject in als je een aangifte doet, waar je niet zomaar meer van afkomt. Je kunt je niet bedenken en een week later zeggen: ik gebruik een bedenktermijn en ik trek de aangifte weer in. Dat kan niet in een zedenzaak.
Dus het is zaak om daar goed over na te denken, goed over te praten met mensen die in je buurt zijn, maar ook met iemand die verstand heeft van: hoe gaat dat dan, zo’n procedure? Wat is de kans van slagen? Wat gaat dat voor jou betekenen als slachtoffer?
En dan moet je je nogmaals afvragen: is dat voor mij helpend? En als het dat is, dan zou ik je ook willen adviseren: doe het dan vooral.
Hulp van een advocaat
Het moment waarop je naar een advocaat toegaat, is bepalend voor wat hij of zij voor je kan betekenen. Een goed moment is als je overweegt om aangifte te gaan doen. Een advocaat kan uitleggen wat de gevolgen zijn van een aangifte. Daarna kun je beter beslissen of je dat wilt of niet.
In het hele proces daarna kan een advocaat je ook begeleiden, en een steun zijn om je recht te halen.
In onderstaande video legt advocaat Richard Korver uit wat een advocaat voor je kan betekenen.
Tekst video
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Wil je contact met een advocaat?
Als je overweegt om aangifte te doen, of vragen hebt over je rechten, kan het helpend zijn om met een advocaat te praten. Het Centrum Seksueel Geweld kan je in contact brengen met een gespecialiseerde slachtofferadvocaat. Dat kan ook als je nog twijfelt over aangifte.
Goed om te weten: Je hebt als slachtoffer van seksueel geweld recht op een gratis juridisch adviesgesprek. Je hoeft niet eerst aangifte te doen om juridisch advies te krijgen.
Hoe gaat het na een aangifte verder?
Je wilt aangifte doen van seksueel misbruik. Wat gebeurt er daarna? Lidewijde van Lier van de politie geeft antwoord.
Tekst video
Als je beslist om aangifte te doen, maakt de politie met jou een afspraak voor het aangiftegesprek. Tijdens dat gesprek noteert de zedenrechercheur jouw verhaal. We noemen dat een proces verbaal. Tijdens het aangiftegesprek stelt de zedenrechercheur je vragen om zo helder mogelijk te krijgen wat er is gebeurd. Een aangiftegesprek kun je als intensief ervaren. De zedenrechercheur is ervoor om je op je gemakt te stellen. Deze begeleidt jou tijdens het gesprek.
De zedenrechercheur zal je vragen stellen over wat er voorafgaand aan het misbruik is gebeurd, tijdens en daarna. Als jij zelf vragen hebt aan de zedenrechercheur kun je die ook stellen. Het is begrijpelijk en niet erg als je niet alles precies meer weet.
Je mag een vertrouwenspersoon meenemen naar het aangifte gesprek. Deze persoon mag jou begeleiden voor en na de aangifte. Tijdens het aangiftegesprek wacht deze persoon in de wachtruimte. Dit is omdat het voor het bewijs belangrijk is dat we het verhaal alleen van jou horen.
Na jouw aangifte start de politie een strafrechtelijk onderzoek. Tijdens dat onderzoek probeert de politie bewijs te verzamelen. Dat bewijs is belangrijk voor als een zaak voor een rechter komt. Een rechter kan bepalen dat de verdachte straf krijgt. Hou er rekening mee dat de behandeling van je zaak lang kan duren. Dat komt omdat goed onderzoek doen tijd kost.
We kunnen ons voorstellen dat dit best een spannende tijd voor je kan zijn. Wij helpen je bij het vinden van de juiste ondersteuning.
Het is vooraf niet makkelijk om een inschatting te maken of het vinden van bewijs in jouw situatie mogelijk is. Het vinden van bewijs in een zedenzaken is niet altijd eenvoudig. Als je hierover vragen hebt, stel die dan aan de zedenrechercheur. Je kunt hierover ook contact leggen met een gespecialiseerde slachtofferadvocaat.
Soms vragen we ook jouw hulp bij het vinden van bewijs. Denk bijvoorbeeld aan onderzoek aan jouw telefoon of je computer. Verklaringen van mensen die iets gezien of gehoord hebben kunnen ook erg belangrijk zijn. Het kan zijn dat de politie deze personen als getuigen gaat horen.
Het is ook mogelijk dat er misschien nog sporen zijn; aan jouw kleding, of aan jouw lichaam. Samen met jou bespreken we of we nog sporen veilig kunnen stellen. Een onderzoek aan jouw lichaam gebeurt altijd door een arts. En natuurlijk gebeurt dat alleen als jij dat wilt.
Sporenonderzoek door de politie na seksueel geweld
Als je binnen zeven dagen na het misbruik bij het Centrum Seksueel Geweld komt, kan de politie een sporenonderzoek doen. Dit gebeurt alleen als jij dit wilt. Tijdens een sporenonderzoek verzamelt een forensisch arts biologische sporen van de verdachte op of in jouw lichaam, zoals haren, speeksel en sperma. Deze sporen kunnen je eventuele aangifte ondersteunen.
Voor sporenonderzoek is het belangrijk dat jij je zo snel mogelijk na het misbruik meldt bij het Centrum Seksueel Geweld. Na een week zijn er namelijk geen biologische sporen meer te vinden van de verdachte op of in je lichaam. Bekijk hieronze Sporenkaart met uitleg.
Sporenonderzoek én aangifte na seksueel geweld
Als je na het meemaken van een nare seksuele ervaring sporenonderzoek door de politie laat doen, ben je niet verplicht om aangifte te doen. Jij beslist zelf of je wel of geen aangifte doet. De sporen kunnen voor een langere tijd bewaard blijven. Dat betekent dat je ook later nog aangifte kunt doen.
Mediation in een strafzaak
In sommige gevallen is het mogelijk om tijdens een strafzaak gebruik te maken van mediation. Dat betekent dat jij en de verdachte met elkaar in gesprek kunnen gaan onder begeleiding van twee mediators die gespecialiseerd zijn in strafzaken. Dit gebeurt altijd op vrijwillige basis en alleen als jij dat wilt.
Mediation biedt ruimte om vragen te stellen, te vertellen wat het met je gedaan heeft, en eventueel afspraken te maken, zoals excuses of een schadevergoeding.
Wat er in de mediation besproken wordt, kan (met jouw toestemming) worden gedeeld met de rechter en meegenomen worden in het oordeel. Het is een vorm van herstelrecht die naast het strafproces bestaat, met als voornaamste doel erkenning, duidelijkheid en soms verlichting.
In onderstaande animatie wordt kort uitgelegd wat mediation in strafzaken is, en hoe zo’n proces eruit ziet. Voor meer informatie over mediation in strafzaken kun je terecht op de website van de Rechtspraak.
Veel gestelde vragen aan de politie
Op deze pagina vind je een aantal korte video’s met veel gestelde vragen en antwoorden aan de politie die te maken hebben met seksueel misbruik.
- Kun je anoniem aangifte doen?
- Wat kun je doen als je online wordt afgeperst met je naaktfoto?
- Welke vormen van online seksueel misbruik zijn strafbaar?
- Kan de politie ervoor zorgen dat naaktbeelden worden verwijderd?
Kun je anoniem aangifte doen?
Kan ik anoniem aangifte doen? Lidewijde van Lier van de politie geeft antwoord.
Tekst video
Sommige slachtoffers voelen zich onveilig of zijn bang voor de verdachte. Als dit voor jou geldt bespreek dit dan met de zedenrechercheur. Samen met jou bekijkt de zedenrechercheur wat we kunnen doen om jou veiliger te laten voelen.
In de aangifte komen altijd je naam en geboortedatum te staan. Wel is het mogelijk om aangifte te doen onder domicilie. Dat betekent dat jouw adresgegevens niet in de aangifte komen te staan.
De mogelijkheden om anoniem aangifte te doen, zijn erg beperkt in zedenzaken. Dat komt omdat de verdachte en het slachtoffer meestal bekenden van elkaar zijn. Of omdat uit de verklaring blijkt wie het slachtoffer is.
Als slachtoffer heb je recht op bescherming. Samen met jou bekijken we welke beschermingsmaatregelen in jouw situatie mogelijk zijn.
Wat kun je doen als je online wordt afgeperst met je naaktfoto?
Wat kun je doen als je online wordt afgeperst met je naaktfoto? Annemiek van Noord van de politie beantwoordt deze vraag.
Wat kun je doen als je online wordt afgeperst met je naaktfoto?
Wat kun je doen als je online wordt afgeperst met je naaktfoto? Annemiek van Noord van de politie beantwoordt deze vraag.
Tekst video
Het belangrijkste dat je kan doen als je wordt afgeperst met je naaktfoto, is erover praten met iemand die je vertrouwt, bijvoorbeeld een van je ouders of een leerkracht. En besef dat het niet jouw schuld is dat jou dit is overkomen.
Vind je het spannend om er met een bekende over te praten? Dan kun je ook chatten met iemand van Helpwanted.nl. Daar zitten medewerkers achter de chat die jou te woord kunnen staan en je tips en een luisterend oor kunnen bieden.
Daarnaast staat de politie ook open om met je in gesprek te gaan. Er werken bij de politie speciale rechercheurs die ervaring hebben met dit onderwerp en die jou willen ondersteunen. De politie is juist op zoek naar jouw verhaal en jouw informatie. Jij kan misschien net dat ene puzzelstukje geven dat de politie nodig heeft om iemand aan te kunnen houden.
Ontvang jij een naaktfoto van iemand anders? Stuur hem dan niet door naar anderen.
Welke vormen van online seksueel misbruik zijn strafbaar?
Annemiek van Noord van de politie beantwoordt deze vraag.
Tekst video
De meest bekende vorm van online seksueel misbruik is het verspreiden van kinderpornografische beelden. Deze mag je niet in bezit hebben en niet verspreiden. Dit zijn afbeeldingen waarop seksuele handelingen worden gepleegd met of door minderjarigen. Ook gaat het om afbeeldingen van minderjarigen die erotisch getint zijn. Dat heet sexting.
Uiteraard is de politie zich ervan bewust dat jongeren deze afbeeldingen met elkaar delen, en dat dit hoort bij de seksuele ontwikkeling. En dat is niet erg, als het maar vrijwillig gebeurt. Maar als deze beelden zonder toestemming worden doorgestuurd, is het strafbaar. Dit geldt ook voor naaktbeelden van volwassenen.
Als naaktbeelden van een volwassene zonder toestemming van degene die op de beelden staat worden doorgestuurd, spreken we van wraakporno. Vaak wordt dat gebruikt om iemand af te persen of te beschadigen.
Kan de politie ervoor zorgen dat naakbeelden worden verwijderd?
Annemiek van Noord van de politie beantwoordt deze vraag.
Tekst video
Het weghalen van naaktbeelden die op internet zijn geplaatst, is heel erg lastig. Er is hierbij ook een verschil tussen afbeeldingen van minderjarigen of volwassenen. Als er een minderjarige op de beelden staat, gaat het om kinderporno en dan heeft de politie meer mogelijkheden om de beelden te kunnen verwijderen.
Als je naaktbeelden vindt van minderjarigen op internet, dan kun je dit melden bij Meldpunt Kinderporno. Staan er beelden van jou online? Dan kun je kijken op vraaghetdepolitie.nl. Daar geven we tips en uitleg over hoe je een foto kan verwijderen van een website of een chatapplicatie.
Ook op helpwanted.nl kun je tips en trucs vinden over hoe je moet omgaan met naaktbeelden van jou die online staan.
Meer weten over wat de politie kan betekenen?
Op politie.nl vind je alle informatie over wat de politie kan beteken als je slachtoffer bent geworden van (online) seksueel misbruik.
Als slachtoffer van seksueel misbruik kun je ook altijd naar een politiebureau bij jou in de buurt gaan of bellen met 0900-8844. Dan bekijken ze samen met jou ze jou het best kunnen helpen.